Orari i festave për dyqanin tënd: kur, sa gjatë, me kë — dhe si e marrin vesh klientët

Mesi i dhjetorit, ora e mbylljes. Një klient i rregullt pyet te banaku: „Do të jeni hapur në prag të Krishtlindjes, apo jo? Po në natën e Vitit të Ri deri në sa?“ Dyqanxhiu thotë menjëherë „si vjet“, pastaj në mbrëmje kupton se nuk e mban mend saktë si ishte vjet. As nuk e di kush punon mes festave, as cilën ditë e bën furnizuesi i bukës dorëzimin e fundit.

Festat funksionojnë ndryshe nga një javë e zakonshme. Klientët blejnë brenda pak orësh atë që përndryshe do ta blinin gjatë një jave, pastaj për ditë të tëra mezi vijnë. Furnizuesit bëjnë pushim, edhe ekipi meriton festën, dhe në shumë vende ka rregulla të veçanta se kur mund të hapet një dyqan. Nëse në këtë kohë të vitit vendos nga zakoni, lehtë mund të paguash paga në një dyqan bosh, ose të jesh mbyllur pikërisht kur e gjithë lagjja do të priste në radhë.

Në këtë artikull shohim si ta vendosësh orarin e festave nga të dhënat, si ta planifikosh ekipin për festat, çfarë të porositësh para dhe pas mbylljes, si t'i njoftosh klientët dhe çfarë të shohësh kur rihapesh. Shembujt janë ndërtuar rreth 24 dhjetorit, 31 dhjetorit dhe Vitit të Ri, sepse në shumë vende këto janë ditët kyçe, por festat e tua mund të jenë të ndryshme; shifrat janë në njësi neutrale. Sa gjatë të rrish hapur në përgjithësi trajtohet te Deri kur duhet të rrijë hapur dyqani? Ora kufitare, të dielat dhe hapja e hershme, ndërsa përgatitja për gjithë fundvitin te Përgatitja për fundvitin: plan sezoni për dyqanin tënd nga tetori deri në janar.

Pse orari i festave është ndryshe

Në një javë të zakonshme orari pothuajse ecën vetë: klientët janë mësuar me të, orari i turneve përsëritet dhe malli vjen në ditët e zakonshme. Rreth festave kjo rutinë kthehet përmbys për disa ditë, dhe disa gjëra ndryshojnë njëkohësisht, duke ndikuar njëra-tjetrën.

• Ritmi i klientëve. Para festës të gjithë blejnë në të njëjtën kohë, shpesh me shportë të madhe, ndërsa gjatë festës vijnë vetëm ata që u ka mbaruar diçka ose kanë harruar diçka.
• Pushimi i furnizuesve. Shumë furnizues ndalen për disa ditë ose furnizojnë më rrallë. Çfarë shitet pas furnizimit të fundit, mungon për ditë të tëra.
• Nevojat e ekipit. Festa është edhe për familjen, dhe të gjithë duan të lirë të njëjtat ditë. Kjo duhet zgjidhur paraprakisht, dhe me drejtësi.
• Rregullat. Në shumë vende ka rregulla të veçanta për hapjen në festa dhe të diela, për punën në festat zyrtare dhe për shtesat në pagë. Ato ndryshojnë nga vendi në vend, madje edhe nga një vendbanim në tjetrin.
• Kostoja. Një orë feste mund të kushtojë më shumë se një e zakonshme: shtesa në pagë, ngrohja, ndriçimi dhe personi që në atë kohë nuk është në shtëpi.

Skema e festave dhe çfarë blejnë njerëzit

Në shumicën e dyqaneve të vogla rreth festave shfaqet vit pas viti një skemë e ngjashme. Oraret e sakta varen nga zona, klientët dhe festat vendore, por ia vlen të nisësh nga kjo pamje dhe ta përpunosh me shifrat e tua të vitit të kaluar. Nëse festat e tua bien në ditë të tjera, funksionon e njëjta logjikë: pik para festës, festë e qetë, një pik tjetër para festës pasardhëse.

Gjëja më e rëndësishme në tabelë: shitjet e festave nuk shpërndahen, por ngjeshen në pak orë. Mëngjesi i 24 dhjetorit ose pasditja e hershme e natës së Vitit të Ri shpesh sjell sa një ditë e tërë e zakonshme, por pas kësaj dera mezi hapet për orë të tëra. Ndaj pyetja nuk është nëse të hapesh në festë, por cilat orë saktësisht.

Vendimi nga të dhënat: a ia vlen të hapesh një pasdite feste?

Një orë feste ia vlen nëse fitimi që sjell — jo xhiroja! — mbulon koston e të qëndruarit hapur. Për këtë të duhen dy shifra: xhiroja e vitit të kaluar sipas orëve në të njëjtën ditë, dhe kostoja e një ore të hapur. Le ta shohim një shembull në njësi neutrale. Vitin e kaluar, më 31 dhjetor, mes 2 dhe 6 pasdite, një dyqan bëri 600 njësi xhiro, dhe marzhi i tij mesatar është 25%. Pasdite te banaku është një shitëse, me 12 njësi në orë, dhe në shembull supozojmë një shtesë feste prej 50%, kështu që kushton 18 njësi në orë. Ngrohja, ndriçimi dhe ftohja shtesë pasdite bëjnë 2 njësi në orë. Pra, një orë feste e hapur kushton 20 njësi.

Pasditja në tërësi ia vlen: 150 njësi fitim minus 80 njësi kosto lë 70 njësi. Ora e fundit, megjithatë, është tashmë me humbje, sepse 15 njësi fitim përballen me 20 njësi kosto. Nëse mbyll në 5 pasdite, 135 njësi fitim minus 60 njësi kosto lë 75 njësi — pra me një orë më pak fiton 5 njësi më shumë, dhe kolegia jote mund të jetë në shtëpi një orë më herët. Kjo është ora kufitare e festës: ora në të cilën fitimi nuk e mbulon më koston.

• Përshtate për këtë vit. Nëse xhiroja jote këtë vjeshtë është 10% më e ulët se vjet, ule në përpjesëtim edhe shifrat e festave të vitit të kaluar. Në shembull ora 4–5 pasdite atëherë sjell 108 njësi xhiro dhe 27 njësi fitim, që është ende 7 njësi më shumë se kostoja.
• Nëse je vetë pas banakut, as ora jote nuk është falas. Llogarite sikur të paguaje një zëvendësues, përndryshe çdo orë feste do të duket fitimprurëse.
• Shiko ku shkojnë shitjet e humbura. Nëse mbyll më herët, një pjesë e klientëve vijnë në mëngjes, kështu që shitjet nuk humbasin plotësisht, thjesht zhvendosen.
• Mendo edhe për besnikërinë. Një orë feste e qetë sjell pak para, por nëse je i vetmi i hapur përreth, klientët do ta mbajnë mend. Këtë nuk mund ta matësh në njësi, por mund ta vendosësh me vetëdije.
• Një vit nuk është skemë. Nëse ke të dhëna për dy ose tre vjet, shikoji të gjitha: një festë me shi ose që bie në fundjavë mund ta shtrembërojë shumë pamjen.

Rregullat, shtesat në pagë, ditët e pushimit

Para se të varësh diçka në derë, kontrollo çfarë lejohet. Cilat ditë llogariten festa zyrtare ose ditë pushimi, nëse një dyqan mund të hapet të dielën ose në festë dhe, nëse po, për sa kohë, ndryshon nga vendi në vend, madje edhe nga rajoni në rajon dhe nga qyteti në qytet. Mund të ketë festa vendore për të cilat në qytetin fqinj nuk ka dëgjuar njeri, dhe ajo që lejohet ndonjëherë varet nga madhësia e dyqanit, nga fakti nëse pronari punon vetë aty, ose nga lloji i dyqanit.

• Kontrollo në cilat ditë mbyllja është e detyrueshme dhe në cilat orari i lejuar është më i shkurtër.
• Sqaro sa shtesë i takon atij që punon në festë zyrtare ose të dielën, dhe përfshije në koston e orëve.
• Pyet sa pushim u takon punonjësve mes dy turneve dhe brenda javës, sepse në ditët e ngarkuara rreth festave kjo shkelet lehtë.
• Nëse rregullat ndryshojnë nga viti në vit, mos u nis nga njoftimi i vitit të kaluar, por gjithmonë nga rregullat në fuqi.

Planifikimi i ekipit për festat

Parimet e përgjithshme të planifikimit të turneve — turne që përputhen me shitjet dhe kostoja e pagave — trajtohen te Planifikimi i turneve në dyqan: që kostoja e pagave të mos e hajë fitimin. Festat, megjithatë, kanë disa veçori të tyre: të gjithë kërkojnë të lirë të njëjtat ditë, pikët janë të shkurtra dhe të forta, dhe kush punoi në prag të Krishtlindjes vjet llogaritet edhe këtë vit.

• Fillimisht vullnetarët. Pyet kush do të punonte me dëshirë rreth festave. Për dikë ka rëndësi shtesa në pagë, dikush feston një festë tjetër, dhe dikush do të preferonte të ishte i lirë në natën e Vitit të Ri sesa në prag të Krishtlindjes.
• Rotacion nga viti në vit. Shëno kush punoi vjet në ditët më të kërkuara dhe këtë vit jepu përparësi për ditë të lira. Është mënyra më e thjeshtë që orari i turneve të duket i drejtë.
• Kërkesat e hershme. Mblidhi kërkesat katër javë përpara dhe cakto një afat. Kush nuk ka thënë gjë deri atëherë, vendoset në orar sipas rotacionit.
• Një person shtesë për pikun. Në mëngjesin e 24 dhjetorit dhe në mëngjesin e 31 dhjetorit të duhen dy veta për banakun dhe raftet; në pasditet e qeta mjafton një.
• Orar i shkurtuar. Një mbyllje më e hershme shpesh vlen më shumë për ekipin se një ditë e tërë e lirë, dhe dyqanit nuk i kushton shumë nëse pasditja gjithsesi është e qetë.
• Një ditë e lirë e garantuar për të gjithë. Secili e di paraprakisht cilën festë e ka patjetër të lirë, dhe mos ia merr mbrapsht në minutën e fundit.

Nëse ekipi është i vogël dhe askush nuk del vullnetar, orari i shkurtuar është zgjidhja e drejtë. Një dyqan i vogël e përballon mbylljen në mesditë në prag të Krishtlindjes, por një shitëse e mirë zëvendësohet vështirë nëse çdo vit është pikërisht ajo që mbetet pas banakut ndërsa të tjerët festojnë. Respektimi i pushimit dhe i kohës me familjen është në afat të gjatë edhe në interes të dyqanit.

„Orari i festave nuk ka të bëjë me sa gjatë mund të durojë dyqanxhiu, por me cila orë ia vlen të hapesh — dhe nga festa e kujt e marrim kohën për ta bërë.”

Porositë para dhe pas mbylljes për festa

Gracka më e madhe e porosive të festave nuk është sasia, por pushimi i furnizimeve. Shumë furnizues ndalen për disa ditë ose furnizojnë në ditë të bashkuara, kështu që mes furnizimit të fundit para festës dhe të parit pas saj mund të kalojnë katër-pesë ditë. Kërkoji secilit furnizues kalendarin e furnizimeve për festat dhe përshtati porositë me të. Sa të porositësh për sezonin e Krishtlindjeve trajtohet në detaje te Kur ta bësh porosinë e Krishtlindjeve dhe sa të porositësh; këtu flasim për ditët rreth mbylljes për festa.

Parimi më i rëndësishëm është dita e fundit para mbylljes: çfarë nuk shet atëherë, plaket në raft ose në frigorifer gjatë ditëve të mbyllura. Ndaj mallin e freskët llogarite që të shitet një-dy orë para mbylljes, edhe nëse klienti i fundit nuk gjen bukë. Një raft buke bosh në mesditë në prag të Krishtlindjes është problem më i vogël se dy arka me bukë në prishje më 27 dhjetor.

Si e marrin vesh klientët kur je hapur

Edhe orari më i mirë i festave nuk vlen asgjë nëse klientët nuk e dinë. Kush e gjen derën të mbyllur pasditen e prag-Krishtlindjes, herën tjetër shkon diku tjetër, dhe kush nuk e di që je hapur ditën pas Vitit të Ri, shkon te supermarketi i madh. Ndaj shpalle orarin e festave në sa më shumë vende, dhe të paktën dy javë përpara.

• Në derë. Një fletë e lexueshme qartë me shkronja të mëdha, e ndarë sipas ditëve. E sheh kushdo që kalon, edhe kur je mbyllur.
• Te arka. Një njoftim i vogël në banak ose pranë arkës, dhe një fjali për klientin: „Në prag të Krishtlindjes jemi hapur deri në një.“ Kështu klientët e rregullt do ta marrin vesh me siguri.
• Në vitrinë. Një tabelë ose poster që duket nga rruga, që ta shohin edhe ata që thjesht kalojnë.
• Në rrjetet sociale. Një postim i shkurtër dy javë përpara dhe një kujtesë një ditë para festës. Tekstin shembull mund ta kopjosh nga njoftimi në derë.
• Në regjistrimin në hartë dhe në kërkim. Mos harro ta përditësosh edhe aty orarin e festave, sepse shumë njerëz e kontrollojnë para se të nisen. Si ta menaxhosh regjistrimin trajtohet në artikullin tonë për shfaqjen në harta dhe në kërkim.

Gjëja më e rëndësishme te njoftimi është qartësia. Mos shkruaj „orar i shkurtuar gjatë festave“, sepse askush nuk kupton prej tij nëse në prag të Krishtlindjes mbyll në mesditë apo në gjashtë. Ndaje sipas ditëve dhe orëve, dhe nëse një ditë je mbyllur, shkruaje edhe këtë. Nëse ndryshon diçka në minutën e fundit, përditësoje kudo, përndryshe klientët do t'i besojnë njoftimit të vjetër.

Lista e kontrollit javë pas jave

Orari i festave nuk bëhet gati brenda një dite. Nëse nis katër javë përpara, në javën e fundit nuk ka nxitim, ekipi e di me kohë çfarë e pret, dhe klientët e marrin vesh me kohë. Radha më poshtë është një pikënisje që mund ta përshtatësh me festat e tua.

1. 11. Katër javë përpara: vendos orarinShiko xhiron e vitit të kaluar sipas orëve në festa, llogarit cilat orë ia vlen të hapesh dhe kontrollo rregullat vendore. Vendos sa gjatë do të jesh hapur çdo ditë.
2. 22. Katër javë përpara: orari i turneveMblidh kërkesat për ditë të lira dhe vullnetarët, shiko rotacionin e vitit të kaluar dhe harto orarin e turneve për festat. Vare ku e shohin të gjithë.
3. 33. Tre javë përpara: kalendarët e furnizimeveKërkoji secilit furnizues ditët e furnizimit dhe të porosive gjatë festave, dhe shëno kur vjen malli për herë të fundit para festës dhe kur për herë të parë pas saj.
4. 44. Dy javë përpara: porosia dhe njoftimiBëj porosinë e mallrave afatgjata, planifiko porosinë e fundit të mallit të freskët dhe shpalle orarin e festave në derë, te arka, në vitrinë, në rrjetet sociale dhe në regjistrimin në hartë.
5. 55. Në javën e fundit: kujtesat dhe kontrolletKontrollo që orari përfundimtar të shfaqet kudo, tregoju klientëve të rregullt dhe sigurohu që secili e di kur punon. Cakto uljen e çmimit për mallrat që prishen për orët e fundit para festës.
6. 66. Ditën e fundit para mbylljes: mbyll siç duhetKontrollo frigoriferët, mallrat që prishen ose shiti ose regjistroji si prishje, kontrollo temperaturën e frigoriferëve, paratë merri me vete ose mbyllë me çelës, fik çfarë nuk nevojitet dhe vendos alarmin.
7. 77. Ditën e parë pas festës: rihapjaEja më herët, kontrollo frigoriferët dhe afatet, nxirr mallin e freskët dhe shiko çfarë mungon. Në mbrëmje, me përmbledhjen ditore krahaso xhiron me të njëjtën ditë të vitit të kaluar.

Rihapja pas festës

Dita e parë pas festës shpesh nis me një mëngjes të fortë: klientët duan bukë të freskët, qumësht dhe perime, sepse pikërisht këto u mbaruan të parat në shtëpi. Nëse rafti i bukës është bosh ose në frigorifer ka kos me afat të kaluar, klienti e nis vitin me një përshtypje të keqe. Ndaj rihapja nuk nis me hapjen e derës, por me një kontroll të plotë.

• Frigoriferët dhe temperatura. Kontrollo që çdo frigorifer të ketë punuar si duhet gjatë ditëve të mbyllura, dhe nëse ndonjë është prishur, mos e nxirr mallin që ishte ruajtur në të.
• Afatet e skadimit. Kontrollo bulmetin, sallamerinë dhe mallrat me afat të shkurtër. Çfarë skadoi gjatë ditëve të mbyllura, hiqet nga rafti.
• Prishjet me arsye. Mallin e skaduar ose të prishur regjistroje si prishje bashkë me arsyen, që vitin tjetër të shohësh sa humbi për shkak të festës dhe nga çfarë të porositësh më pak.
• Uljet e çmimeve. Mallrat me afat të shkurtër që janë ende në rregull ia vlen t'i ulësh ditën e parë, edhe me një çmim promocional të planifikuar, që të shiten deri pasdite.
• Malli për ditën e parë. Malli i freskët duhet të jetë në rafte që në mëngjes, dhe te mallrat afatgjata kontrollo çfarë u shit në pikun para festës dhe çfarë mungon në raft.

Disa ditë pas rihapjes ia vlen të ulesh me shifrat. Sa ishin xhiroja dhe fitimi gjatë festave, orë pas ore, sa shkoi në prishje, cila orë ishte e tepërt dhe cili produkt u shit shumë herët. Shkruaji tani, sepse nëntorin e ardhshëm nuk do t'i mbash mend, dhe pikërisht atëherë do ta planifikosh prej tyre orarin e radhës të festave.

Gabime të shpeshta

• Vendimi nga zakoni. „Si vjet“ — vetëm se askush nuk e di nëse vjet ia vlejti. Pa shifrat e vitit të kaluar sipas orëve, vendimi është hamendje.
• Shikimi i xhiros në vend të fitimit. Një orë feste me 60 njësi xhiro mund të duket mirë, por nëse sjell 15 njësi fitim kundrejt 20 njësi kosto, është me humbje.
• Shpallja e vonë e orarit. Një fletë e varur një ditë para festës nuk do ta shohin shumica e klientëve, dhe klientët e rregullt do të llogarisin me orarin e vjetër.
• Harrimi i regjistrimit në hartë. Dera tregon orarin e festave, por kërkimi tregon atë të zakonshmin, dhe klienti e gjen derën të mbyllur.
• E njëjta kolege në orar çdo vit. Kush është pas banakut në çdo prag të Krishtlindjes, herët a vonë do të kërkojë punë diku tjetër.
• Mosllogaritja e pushimit të furnizimeve. Vetëm pas porosisë së fundit merr vesh që furnizuesi nuk vjen për katër ditë, dhe frigoriferi i qumështit është bosh.
• Shumë mall i freskët para mbylljes. Një raft plot me bukë duket mirë në mesditë në prag të Krishtlindjes, por më 27 dhjetor është prishje.
• Rihapja si rutinë. Nëse kontrolli i frigoriferëve dhe i afateve kapërcehet, klienti i parë i vitit gjen në raft mall të skaduar.

Përmbledhje

• Vendose orarin e festave nga xhiroja dhe fitimi i vitit të kaluar sipas orëve në të njëjtat ditë, jo nga zakoni.
• Një orë feste ia vlen nëse fitimi i saj mbulon pagën, shtesën për punë në festë dhe energjinë; në shembull, mbyllja në 5 pasdite në natën e Vitit të Ri la 75 njësi kundrejt 70 me mbylljen në 6.
• Rregullat për festat zyrtare, mbylljen e detyrueshme, shtesat në pagë dhe ditët e pushimit ndryshojnë nga vendi në vend — kontrollo gjithmonë rregullat vendore.
• Hartoje orarin e turneve katër javë përpara me vullnetarë, rotacion dhe orar të shkurtuar, dhe jepi secilit një festë të lirë të garantuar.
• Përshtati porositë me pushimin e furnizimeve: malli i freskët duhet të shitet para mbylljes, dhe nga gjithçka që prishet porosit më pak.
• Shpalle orarin dy javë përpara, të ndarë sipas ditëve dhe orëve, në derë, te arka, në vitrinë, në rrjetet sociale dhe në regjistrimin në hartë.
• Pas festës kontrollo frigoriferët dhe afatet, regjistro prishjet me arsye dhe shkruaj mësimet për vitin tjetër.

Pyetje të shpeshta